Paniek!

Ik moet weg. Ik moet hier echt weg. Maar waar moet ik naartoe? Ik ben bang. Ontzettend bang. Wat moet ik doen? Laat het stoppen. Het moét stoppen. Ik trek dit niet. Waarom voel ik me zo?! Help me nou.. wat moet ik toch? Ik voel me niet goed..

Mijn hart gaat als een razende tekeer. Ik voel me duizelig, krijg spontaan hoofdpijn en tril als een rietje. Ik zweet en word misselijk. Het voelt alsof ik doordraai. Alsof ik gek word. Alsof ik gek bén.

Spanningen. Paniek. Iedereen zal deze gevoelens kennen. Spanning hebben is normaal. Vaak is er een externe factor; een duidelijke oorzaak van buitenaf die spanning veroorzaakt. Een solliciatiegesprek, een ruzie, financiele problemen.. ik raak daar gespannen van, en jij vast ook. Op zich niets mis mee; het houd je scherp. Je kunt ook ‘zomaar’ gespannen raken en dan is het minder prettig. Groot kans dat negatieve gedachten de boosdoener zijn. Het gevoel ‘zomaar’ in paniek te kunnen raken is omdat je je niet altijd bewust bent van je gedachten. Je komt dan in een vicieuze cirkel terecht: gespannen zijn kan er voor zorgen dat je nog meer gespannen raakt. Er ontstaat paniek, en omdat je niet weet waar dat vandaan komt is het moeilijk om hier weer uit te komen, en dat zorgt weer voor extra spanning. Ik zeg overigens bewust moeilijk; het is niet onmogelijk.

Belangrijk om te weten is dat ademhaling paniek kan veroorzaken. Zonder dat je er weet van hebt kun je verkeerd ademhalen en hiermee teveel koolzuur uitademen. Dit gebeurt bijvoorbeeld als je te snel ademt of snel achter elkaar diep zucht. Bij een paniekaanval ga je al gauw verkeerd ademen. Maar door verkeerd te ademen kun je ook een paniekaanval veroorzaken. Je kunt het gevoel hebben te hyperventileren. Letten op je ademhaling is dus ontzettend belangrijk. Mij helpt het bijvoorbeeld om hardop tegen mezelf te zeggen als ik in paniek raak dat ik goed en rustig moet ademen. Doordat je je eigen stem hoort stel je jezelf wat gerust en daalt de paniek.

Je bewust zijn van wat je denkt klinkt heel simpel, maar is het niet. Zeker bij  iemand met borderline of andere psychische aandoeningen kunnen gedachten als een razende door het hoofd gaan, zonder  echt bewust te zijn om welke gedachten het gaat. Het is een chaos in het hoofd die clienten maar lastig uit kunnen leggen.  Gevoelens en gedrag worden voor een groot deel bepaald door gedachten. Het is dus belangrijk om de kern; de gedachten, onder de loep te nemen en zo de gevoelens en het gedrag te kunnen sturen. Binnen de deeltijdtherapie leer je om bewust bij je gedachten stil te staan  met bijvoorbeeld de G-training, de VERS-training, dramatherapie of schematherapie. Het is dus te leren om je bewust te worden van alle gedachten die door je heen gaan. Ook een dagboek bijhouden en jezelf vragen stellen kan helpen bewust te worden van wat voor gedachten er door je heen gaan, en welke je (paniek)gedrag veroorzaakt.

Doorgaans zul je niet in paniek raken van positieve gedachten. Het zijn de negatieve gedachten die vaak ook nog dominant aanwezig zijn die uitgedaagd moeten worden. Ook dit leer je in de trainingen die ik net noemde. (ik zal ze nog wel eens nader uitleggen in een ander blog). Als je regelmatig last heb van hoge spanningen en/of paniek kan het wijs zijn een lijst met geruststellende gedachten te hebben die je gemakkelijk kunt vinden en lezen als je uit die vervelende vicieuze cirkel wilt komen. Jezelf positief bekrachtigen is lastig als je in paniek bent; een tastbare lijst kan dan helpen. Deze lijst moet je dan uiteraard maken als je niet gespannen bent. Hulp inschakelen van mensen in je directe omgeving kan verhelderend werken omdat je zelf geneigd bent in rondjes te denken en niet verder komt dan een paar punten: je loopt vast omdat de negatieve gedachten overheersen.

Paniekaanvallen zijn uitputtend, vervelend en vaak beangstigend. Het is heel fijn als er op zo’n moment iemand bij je is die je kan helpen. Echter is het belangrijk dat je dit ook zélf kunt. Er is niet altijd iemand bij je, en zeker als je een psychische stoornis hebt en je hier regelmatig last van hebt, moet je het zelf leren sturen. Je negatieve gedachten uitdagen is echt stap nummer één. Zet iets positiefs tegenover je negatieve gedachten. Stel jezelf gerust. Let op je ademhaling. En ook: voorkom waar mogelijk externe spanningen. Schrijf in een dagboek. Wees kritisch naar jezelf en stel vragen. Voor de omgeving: blijf rustig, geef niet teveel adviezen, geef praktische hulp (samen op de ademhaling letten of samen de geruststellende gedachten erbij pakken) en vooral: geef steun en laat de ander niet alleen. Als het echt extreem is zijn er benzodiazepinen (kalmerende en angstverminderende medicijnen) die kunnen helpen. Er zijn tig ‘pammetjes’ (lees: oxazepam, lorazepam, temazepam, etc etc) die de spanning en paniek kunnen laten dalen. Mij helpt het overigens niet zo, heb een lijst ‘pammetjes’ geprobeerd maar heb meer baat bij bijvoorbeeld Alprazolam. Samen met een psychiater kan er gekeken worden naar welk middel bij joú kan helpen.

Het is een hele klus om de gedachten waar ik dit blog mee begon uit te dagen. Om ze minder sterk te maken. Om te nuanceren. Om te mentaliseren. Het is keihard werken. Oefenen, oefenen, oefenen. Durf jij open te staan voor die bewustwording? Ik sinds kort wel. En het begint te helpen. Ik ben zo gek nog niet.

Advertenties

Een gedachte over “Paniek!

  1. christinezegt zegt:

    Herkenbaar. Laatste tijd is t wat minder maar ik heb een tijdje echt vaak paniekaanvallen gehad. Ik werd er echt gestoord(er) van! Nu heb ik t wel aardig in de hand maar door alle drukte en dingen die er nu gebeuren (verhuizen, studeren, relatie) merk ik dat t weer terugkomt. Vooral als ik naar therapie ben geweest is t extra moeilijk.. Zal wel soort gewenning zijn. Ik doe vaak G-schema’s maar ik weet niet of t nog helpt. Hopelijk als ik wat langer in de groep zit dat t dan minder zal worden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s