Intro schematherapie

In mijn vorige blog noemde ik het al; ik ben inmiddels begonnen met schematherapie. Er zijn nu acht weken voorbij en zo langzamerhand begin ik door te krijgen wat het is en hoe het werkt. Er zit behoorlijk wat theorie achter waardoor een therapiesessie soms net college is. Dit is puur omdat het eerst allemaal duidelijk moet worden hoe het in elkaar zit. Wat is immers nou precies een schema, wat is een modus en hoe schiet je van het een in het ander? En waarom is deze therapie zo op het lijf geschreven voor mensen met borderline? Voor mij gaan de kwartjes steeds meer vallen en ik denk dat het voor iedereen met borderline of voor omstanders nuttig kan zijn om meer over deze therapievorm te weten. Waarom? Omdat ik er van overtuigd ben dat emoties en het gedrag beter begrepen kan worden als je iets leert over schema’s en modi.
*
Toen ik werd ingeloot voor schematherapie was ik helemaal niet blij. Ik had liever de andere optie, dialectische gedragstherapie gehad. Over schematherapie had ik namelijk het idee dat het alleen maar over mijn jeugd zou gaan en dan met name wat daarin allemaal is misgegaan zodat ik nu geworden ben wat ik ben. Dit maakt duidelijk dat ik geen goed beeld had van wat schematherapie inhoudt. Ja; het klopt dat het ook gaat over je kinderjaren. Als kind heb je namelijk gedrag aangeleerd en bepaalde schema’s ontwikkeld in contact met andere mensen. Dit hoeft overigens niet te betekenen dat je een slechte jeugd hebt gehad!
*
Een schema is eigenlijk niets anders dan een langdurig vast patroon van voelen, denken en handelen. Het is een gevoelige snaar die getriggerd kan worden. Je hoeft geen borderline te hebben om deze gevoelige snaren te hebben; iedereen heeft ze. Het heeft te maken met de manier waarop je kijkt naar jezelf, de ander en de wereld om je heen. Wanneer een of meerdere schema’s, de snaren, geraakt worden kan je in een bepaalde gemoedstoestand terecht komen. Dit wordt een modus genoemd. Een modus kenmerkt zich door intense emoties en bepaalde gedragingen. Hier komen we dan weer uit op je kinderjaren, want zoals ik net zei zijn veel schema’s en modi in de (vroege) jeugd ontwikkeld. (modi is meervoud van modus).
*
Als je borderline hebt heb je al langere tijd veel moeite om met de zogenaamde gevoelige snaren en gemoedstoestanden (schema’s en modi) om te gaan. Hierdoor zijn problemen ontstaan in verschillende levensgebieden als relaties, werk, studie, sociale contacten, etc. Deze problemen en de klachten die dit geeft komen steeds weer opnieuw terug en je loopt vast. Wat ik gemerkt heb in de acht weken schematherapie die ik gehad heb tot nu toe is dat er een paar modi ontzettend uitspringen bij mij. Dit zorgt er ook voor dat mensen met borderline zo van elkaar kunnen verschillen en waarom de een introvert is en de ander zich veel meer op de buitenwereld richt: iedereen heeft weer een andere combinatie van schema’s en modi die voor hem of haar voor problemen zorgt.
*
Ik ga het in vervolg-blogs nog uitgebreid uitleggen, maar om alvast een beetje een beeld te hebben van wat een schema of een modus dan is geef ik een voorbeeld. Neem bijvoorbeeld het schema ‘verlatingsangst’. Bij dit schema heb je de angst en/of de overtuiging dat je in de steek gelaten wordt. Dit schema uit zich in het gevoel dat anderen niet in staat zullen blijven om (emotionele) ondersteuning en bescherming te bieden en om verbinding te kunnen houden. Je hebt het gevoel dat je aan je lot overgelaten zult worden en alleen achter zult blijven. Het schema verlatingsangst wordt in stand gehouden door op je hoede te zijn binnen relaties of vriendschappen; er heerst wantrouwen. Er is veel angst, paniek en verdriet. Je kunt claimerig- of heel jaloers gedrag vertonen en het gevoel hebben het niet alleen te kunnen. Om deze gevoelens te vermijden kan verbintenis en hechting met andere mensen ontweken worden of worden mensen uit de weg gegaan. Het gevoel van leegte blijft echter bestaan. Om dit te compenseren worden vaak wisselende relaties aangegaan of wordt er ‘zogenaamd onafhankelijk’ gedaan. Daaronder zit een enorm eenzaam gevoel.
Door dat dit schema getriggerd wordt kun je in een modus schieten. Een modus is de toestand waarin je verkeerd na een gebeurtenis of herinnering. Vanuit het schema verlatingsangst kun je schieten in de modus ‘kwetsbaar kind’. Als je in kwetsbaar kind zit dan ervaar je gevoelens van eenzaamheid, onbegrip, somberheid, hulpeloosheid, je waardeloos voelen, radeloos zijn, angstig, bezorgd, verloren, niet geliefd, zwak, machteloos, uitgesloten en uiteindelijk depressief. Je gedrag komt voort vanuit de modus waarin je zit. Vanuit kwestbaar kind zal je je gauw gaan terugtrekken en heb je behoefte aan steun, troost en simpel gezegd een arm om je heen. Als er niet aan deze behoefte voldaan wordt kun je weer doorschieten naar modus ‘ afstandelijke beschermer’ of ‘boze beschermer’. Zo zijn er tal van combinaties en overlappingen en deze kunnen heel snel wisselen. Dit is dan weer een verklaring voor de vele stemmingswisselingen die kenmerkend zijn voor borderline.
*
Ik kan me voorstellen dat het nog suist en wazig is. Misschien snap je er nog helemaal niets van. Het is echter gewoonweg niet in één blog uit te leggen, daarom zal ik hier meer blogs aan wijden en het in kleine stukjes hakken zodat het duidelijker gaat worden en je er dus wat van leert, want dat is mijn doel 🙂

Advertenties

3 gedachtes over “Intro schematherapie

  1. Mimamodo zegt:

    Ik vind het heel duidelijk en herkenbaar dat mensen in stress situaties, of ze nu wel of geen borderline hebben, terug keren naar gedrag zoals aangeleerd in de kinderjaren!

    Ik ben heel benieuwd naar je vervolg blogs! 👍

  2. Vriend ! zegt:

    Heel duidelijk verhaal San, ik kijk uit naar het vervolg want hier leer je van als ondeskundige vriend die graag inzicht krijgt in de verschillende modi en stemminswisselingen. En die arm om je heen is er voor jou altijd.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s