Borderline

Borderliners? Zijn dat niet die onbetrouwbare, overdreven aanwezige mensen die altijd aandacht vragen en in zichzelf lopen snijden? Die een ster zijn in manipuleren en altijd maar wisselen van stemming? Mensen waar je niet van op aan kunt? Nee. Dit zijn dus vooroordelen die veel mensen hebben als ze het woord borderline horen. Vooroordelen die ik ook regelmatig hoor. Natuurlijk is het een stukje kuddegedrag: ‘men zegt dit, dus het zal wel dat..’. Maar het is echt niet zo negatief als ik hier nu beschrijf. Natuurlijk heeft iemand met borderline mindere trekjes. Negatieve kanten. Maar die heb jij ook. Misschien heb je er alleen iets minder last van dan dat iemand met borderline heeft.

Even de officiële diagnostische criteria volgens het DSM-IV:

  • Pogingen om uit alle macht te voorkomen dat hij/zij in de steek gelaten wordt (of hier nu feitelijk aanleiding voor bestaat is niet belangrijk; het kan ook zijn dat de verlating slechts in de verbeelding van de cliënt dreigt).
  • Onevenwichtige en intense relaties waarin de ander nu eens geïdealiseerd en dan weer als waardeloos beschouwd wordt.
  • Een identiteitsstoornis, waarbij het beeld dat de cliënt van zichzelf heeft en de manier waarop hij/zij over zichzelf oordeelt opvallend gestoord, vervormd of onevenwichtig is.
  • Een tekort aan zelfbeheersing waardoor de patiënt zichzelf schade berokkent (dit tekort moet zich op ten minste twee gebieden manifesteren; voorbeelden: geld verkwisten, risico’s nemen met seks, drugsmisbruik, roekeloos autorijden, vreetbuien).
  • Terugkerend suïcidaal gedrag, terugkerende suïcidale gedachten en dreigen met zelfdoding en/of automutilatie.
  • Een onevenwichtige stemming, die toegeschreven kan worden aan de neiging te emotioneel reageren (bijv. perioden van diepe ontstemming, geïrriteerdheid of angst, die meestal een paar uur en zelden langer dan een paar dagen duren).
  • Zich chronisch ‘leeg’ voelen.
  • Misplaatste, hevige woede of het onvermogen gevoelens van boosheid te beheersen (bijvoorbeeld regelmatig terugkerende driftbuien, constante woede, vechtpartijen).
  • Voorbijgaande, met stress samenhangende vorming van waanachtige ideeën of ernstige dissociatieve symptomen.

Nou.. dat is nogal wat. Althans, ik weet niet wat jouw gedachten nu zijn, maar ik vind het nogal zwaar wat hier staat. Natuurlijk herken ik mezelf in veel punten, anders had ik deze diagnose ook niet gekregen. Toch wil ik nog even wat punten toelichten en er een paar aan toevoegen, die misschien nog wel kenbaarder zijn voor iemand met borderline als bovenstaande punten.

Bij het eerste punt zie je staan dat iemand met borderline uit alle macht probeert te voorkomen dat hij of zij in de steek gelaten wordt. Veel mensen met borderline (ik zeg bewust geen ‘borderliners’ – mensen hébben borderline, ze zíjn het niet) hebben verlatingsangst. En dan bedoel ik ook écht verlatingsangst. Ook al zijn er geen aanleidingen voor, de angst is er. En die zit diep ook. Dit kan tot uiting komen in claimerig gedrag en manipulatie. Vaak tot ergernis van de omgeving; meestal de partner. Het is dan ook voor beide / alle partijen zeer belangrijk om hierover open te communiceren. Maar let op: niét tijdens een emotionele episode (een moment waarop de emoties al te hoog zijn opgelopen). Als jij je irriteert aan dit soort gedrag van iemand met borderline in je omgeving: kaart dit vooral aan. Maar houdt wel rekening met de stemming van de ander, anders kwets je deze persoon meer dan nodig. Want: bij iemand met borderline komt alles tien keer harder aan dan bij een ‘gezond’ persoon. Ze hebben dezelfde emoties als alle andere mensen, alleen zijn deze veel intenser. Deze extreme emotie intensiteit is waarschijnlijk genetisch bepaald, maar daarover later meer.

Iets wat erg kenbaar is voor borderline is zwart/wit denken. Er is geen grijs gebied. Of dit gebied is er wel, maar is lastig te vinden. Zo kan voor iemand met borderline een persoon het ene moment geweldig zijn en het andere moment weer onbetrouwbaar en slecht. Het zelfbeeld kan snel wisselen. Toekomstplannen kunnen eerst heel duidelijk zijn, dan weer heel vaag. Seksuele contacten wisselen snel. Vrienden kunnen zomaar aan de kant geschoven worden. Er kan vol enthousiasme aan iets begonnen worden: werk, studie of wat dan ook. Dit kan ook zo weer afgekapt worden als er negatieve gedachten om de hoek komen kijken. Het is vaak alles of niets. Nu wil ik wel benadrukken dat dit voor iedereen die borderline heeft weer anders is. Niet álles wat hier staat hoeft tot uiting te komen, en niet alles is even heftig. Ieder mens met borderline is anders, je kunt het niet vergelijken met een ander die dezelfde stoornis heeft.

Een ander groot probleem is impulsiviteit. Eerst doen, dan denken. Niet of nauwelijks anticiperen, met alle gevolgen van dien. Impulsiviteit hoeft niet altijd heel negatief te zijn, maar kan wel. Zo kan een ‘onschuldige’ impulsieve actie uiteindelijk leiden tot verslavingen, onveilige seks, gokken, eetproblemen, automutilatie, roekeloos gedrag en financieel in de schulden zitten. Ook komt het voor dat er impulsief een zelfmoordpoging wordt gedaan uit wanhoop.

Borderline gaat vaak samen met een stemmings- of angststoornis. Iemand met borderline kan last hebben van (terugkerende) depressies, psychoses, angst- en paniekaanvallen en PTSS (Post Traumatische Stress Stoornis). Ik heb ze helaas allemaal (gehad).

Allemaal leuk en aardig, maar hoe komt dit nou allemaal? Ik ga hier geen wetenschappelijk verhaal vertellen over alle mogelijke oorzaken, daarvoor verwijs ik je toch echt naar Google. Wel wil ik je vertellen dat mensen met borderline enorm kwetsbaar zijn, en dat erfelijkheid hierin een grote rol speelt. Ook is het vaak zo dat jeugdtrauma’s als (seksueel) misbruik, mishandeling of verwaarlozing een oorzaak kan zijn dat iemand op latere leeftijd bordeline ontwikkelt. Overigens hoeft dit dus niet, het kán. Het is in ieder geval vooral een combinatie van aanleg en omstandigheden.

Op deze site schrijf ik verhalen over hoe het is om met borderline te moeten leven, en wat ik daarin allemaal tegen kom. Ik probeer het zo positief mogelijk te houden, want ook al is het leven knetterhard met deze stoornis; er zijn ook goede dingen, deze mogen niet vergeten worden.

Aan de rechterkant kun je in het menu mijn blogs vinden. Kijk onder ‘blogs’ of in het archief. Als je meer wilt weten over mij, klik dan bovenin op het kopje ‘over San’.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s