Geen #dinsdagtherapiedag: winning!

#dinsdagtherapiedag; al jaren een begrip in mijn leven. Eerst een paar jaar in Hilversum en nu al anderhalf jaar in Amsterdam is de dinsdag mijn vaste dag waarop ik therapie volg. Ik begon vijf jaar geleden met deeltijd vier dagen in de week en ben nu op het punt aangekomen dat het naar om de week een sessie gaat. Dat voor de komende drie maanden, daarna drie maanden één keer per maand en dan ben ik klaar. Nog maar tien sessies. Wow.

Deze dinsdag, vandaag, is de eerste keer dat ik geen therapie heb. Ik hoefde niet om 08.30u op de fiets te zitten. Raar gevoel, alsof ik spijbelde. Tegelijkertijd voelt het ook ontzettend goed. Ik ben aan het afbouwen, iets waardoor ik gedwongen wordt om te evalueren. Hoewel ik niet sta waar ik gehoopt had te staan, realiseer ik me ook dat dat komt door andere problematiek. Ik ben een twee jarig traject in gegaan met schematherapie, in een groep mensen met borderline. Het is ook specifiek gericht op borderline. Natuurlijk komen andere stoornissen die spelen wel aan de orde, maar niet genoeg, merk ik nu. Kan ook niet, borderline was en is de focus.

Mijn borderline heb ik best redelijk onder controle gekregen, denk ik. Dat is natuurlijk ontzettend fijn, daar heb ik keihard voor gewerkt en het is nog steeds elke dag knokken. Ik herken mezelf nog steeds in de diagnose, maar minder heftig. Hoe cliché het misschien ook klinkt; ik heb er mee leren omgaan. De vlag gaat nog niet uit, want omgaan met de drang naar automutilatie, mijn ontzettende verlatingsangst, laag zelfbeeld, eenzaamheid, psychotische periodes en stemmingswisselingen zijn nog steeds naar. Maar als ik kijk hoe ik nu ben in vergelijking met twee jaar geleden heb ik grote stappen gezet. En dan te bedenken dat ik in het begin sterk mijn twijfels had bij schematherapie.

Fijn dus, borderline beter onder controle. Maar er is meer. Angst en depressie beheersen mijn leven behoorlijk. Ik ben nogal paranoide, durf daardoor de straat nauwelijks op en dat maakt dat ik aan huis gekluisterd ben. Ik oefen wel, maar de angst en paranoide overtuigingen blijven. Dan zou je denken dat ik het thuis dan maar zo gezellig mogelijk maak, maar niets is minder waar. Het huishouden lukt niet zo goed als ik zou willen, ter ontspanning een serie kijken of een boek lezen lukt maar een enkele keer omdat ik te moe ben en mijn hoofd te druk is. Naar de supermarkt gaan om boodschappen te doen levert veel stress op. Ik moet al een paar dagen naar de glas- en papierbak, maar ik vind het eng. Gelukkig ben ik van nature al een beetje een huismus, maar dagelijks thuis zijn maakt wel dat de muren op je af komen en je wereld erg klein is. Mijn vrijwilligerswerk lukt momenteel ook niet, waardoor ik ook daarin mijn structuur en sociale contacten mis. Jammer. Gelukkig bestaat er eindeloos veel muziek, dat sleept me de dagen door. Soms klassiek, soms techno, soms Marco Borsato. Het helpt.

Ik ben ontzettend trots in wat ik heb bereikt de afgelopen therapiejaren, ik ben gegoeid. Maar o wat is het ook pijnlijk dat ik nog steeds niet ‘normaal’ kan leven. Werken, sociale activiteiten, leven zonder overal bang bij/van te zijn, emoties onder controle.. Het lijkt nu nog zo ver weg.

Wat ik nooit verloren ben, is mijn motivatie. Een enkele keer heb ik een dag of dagen dat het allemaal soepeler gaat. Dat ik rustiger ben. Niet gelukkig maar tevreden. Acceptatie. Door dat af en toe te voelen krijg ik vechterslust. Focus op het positieve. Dit is niet zwart/wit natuurlijk, want de dagelijkse huilbuien en de somberheid zit er nog. Diep. Maar je hebt wel een keuze hoe je daarmee om gaat. Ik probeer dus nu te bedenken hoe ik de angsten en de depressies die al 15 jaar spelen, onder controle kan krijgen. Het einde is nog lang niet in zicht, maar ik vecht door. En voor nu is het 1 – 0 voor mij tegen de borderline. Winning.

Advertenties

Persoonlijke update

Precies drie maanden geleden sinds mijn laatste blog online kwam. Een blog over dat ik me niet zo goed voelde, alsof de depressie voor de deur stond. In die drie maanden ben ik me overal wat terug gaan trekken; Facebook, Twitter en in real life. Ik heb dat soms nodig om tot mezelf te komen. Rust is wat mij helpt, niet meteen, maar uiteindelijk is het goed voor me. Ik slaap dan veel, denk veel, doe wat in huis, volg m’n therapie en doe mijn best om m’n werk te doen. Verder vooral rust. Weinig afspraken met vrienden, gelukkig geeft iedereen me de ruimte en is het goed als ik weer in de lucht kom als het beter gaat.

Dat ik drie maanden geleden dacht dat de depressie wel weer eens om de hoek zou kunnen komen kijken had ik niet helemaal verkeerd ingeschat. Ik heb me weer even goed rot gevoeld. Mijn angsten werden weer sterker waardoor ik de deur bijna niet meer uit durfde. Reizen met het OV was ook lastig. Ik werd hierdoor erg beperkt in het kunnen gaan naar therapie en werk, waardoor mijn somberheid werd versterkt. Op een gegeven moment trok ik het nauwelijks meer en ben ik in overleg met mijn psychiater weer opnieuw begonnen met Prozac. Ik ben hier een jaar geleden mee gestopt omdat het naar mijn gevoel niet zo hielp, maar ik geef het nu nog een kans, vooral omdat het de vorige keer wel goed aansloeg op mijn angsten.

De keuze om weer met Prozac te beginnen is een goede geweest; sinds een week of twee voel ik me wat beter. Ik ben beter in mijn hum, ben weer meer aanwezig, onderneem weer voorzichtig aan wat meer. Angstig ben ik nog wel, ga niet op mijn gemak alleen over straat, ook overdag niet. Dat is wat lastig, maar ik probeer er doorheen te gaan en me zo min mogelijk daardoor te laten tegenhouden. Daarnaast doe ik mijn best om in therapie en zelfstandig daarbuiten de oorzaak aan te pakken. Eens moet het (dan) toch minder worden hoop ik.

Is de depressie nu dan over? Helemaal; nee. Dat is het nooit, puur omdat die somberheid altijd aanwezig is. Toch trek ik het labeltje voor nu van me af, omdat ik me wel goed genoeg voel. Aan de altijd aanwezige somberheid wen je, hoe triest dat ook is. Het is voor mij gevoelsmatig pas depressie als er een dubbele laag overheen valt. Het wordt ook wel een dubbele depressie genoemd: een depressie op een chronische depressie. Het is de hevigheid die ik dan slecht trek. Nu trekt het weer naar het oude en daar is mee te leven. Ik doe thuis alweer dansjes op techno, dat is een goed teken. Over drie weken ga ik weer eens uit om te dansen. De laatste keer dat ik dat deed ging het niet goed maar nu heb ik er vertrouwen in dat ik die avond kan genieten.

Hoewel ik voorzichtig aan meer dingen aan het plannen ben en meer de deur uit wil, let ik ook heel erg op mijn grenzen en doe ik het rustig aan. Ik ben nog steeds de ‘oma’ en dat vind ik prima. Je leert jezelf steeds beter kennen, wetende wat je wel en niet (aan) kunt. Accepteren dat je niet alles kunt wat je zou willen is nog steeds moeilijk, maar het gaat steeds beter. Het is nu vooral goed mijn best blijven doen in therapie en goed voor mezelf zorgen. Opbokken met de depressie. Tot gauw!

Een dag om te tackelen.

Nog geen minuut wakker, de ogen nog maar nauwelijks geopend. Daar is het al: het lamlendige, zware, intens verdrietige gevoel. Ik heb volgens mij goed geslapen, enkel wat kort voor mijn doen door slapeloosheid in het begin. Kan me geen nare dromen of plafond-staren in de nacht herinneren. Nog geen twee minuten wakker en de tranen stromen al over mijn wangen terwijl ik het dekbed nog wat verder over me heen trek. Goedemorgen.

Dit is op een confronterende manier wakker worden. Zonder ook maar tijd te hebben om rustig te ontwaken, een kop koffie te drinken en te ontbijten is daar meteen het gevoel. Het diepe, intense, nare, eenzame, sombere gevoel. Zie bijna letterlijk zwart voor m’n ogen. Wil niets lievers dan doorslapen, maar dat kan niet. Dus er uit, onder de douche. Kenmerkend voor dit soort dagen is de traagheid waarin je dingen doet. In slow motion jezelf wassen, afdrogen en aankleden. Op de rand van het bed gaan zitten, staren, bedenken hoe je het vandaag moet aanpakken. Traagheid alom, lijf en hoofd kunnen niet sneller. Koffie vervangen voor thee, makkelijker weg te krijgen. Door de spanningsknoop in m’n maag krijg ik mijn enkele boterham niet weg, nog geen hap. Ik ben nog geen half uur wakker en de dag voelt al loodzwaar. Weer tranen, kan er niets tegen doen. Hallo nieuwe dag.

Mijn depressieve episodes kondigen zich vrijwel altijd op deze manier aan. Ik voel al langere tijd dat het minder goed met me gaat, dat de somberheid steeds meer de overhand krijgt. Daar maak ik me niet meteen zorgen over, zolang het nog te handelen is is het goed. Ik probeer goed voor mezelf te zorgen en rust te nemen waar ik kan. Zolang ik nog lichtpuntjes zie zoals de prachtigheid buiten van de herfst verklaar ik de depressie niet voor geopend. Of dat helemaal klopt weet ik niet, daar ga ik het later deze maand over hebben met mijn psychiater. Enkel hij kan daar uitspraken over doen. Voor mij is de stempel ‘depressie nummer zoveel’ niet belangrijk. Het gevoel dat ik heb en hoe ik dat het beste kan tackelen wel.

Door mijn angsten kan ik zelfstandig niet veel ondernemen. Zou nu graag een wandeling maken, de frisse lucht opsnuiven en de prachtige kleuren van de bomen aanschouwen. Helaas gaat dit niet, dit zou enkel paniek opwekken. Fietsen durf ik beter, dus dat wordt mijn plan voor vanmiddag. In bed blijven liggen is, hoewel het verlangen er is, niet helpend. In passende mate actief blijven wel. Dus naar buiten. Hopelijk m’n hoofd een beetje legen en weer wat ruimte voelen. Als dat lukt is deze dag in ieder geval weer getackeld. En morgen? Dat is morgen.

Alarmsignaal depressie: overprikkeling

´Man man man..´ ´Jezus..´ ´Pfff..´ ..veel meer komt er niet uit mij als ik overprikkeld ben. Te moe om nog fatsoenlijk te communiceren, en als ik dan toch communiceer dan is het snauwend, chagrijnig of boos. Vandaag wil ik in gaan op overprikkeling: wat is het, wat gebeurt er dan, hoe kun je er op letten en wat heeft het te maken met depressie.

Ik kom op dit onderwerp omdat dit voor mij de afgelopen week erg actueel is. Iedere dag raak ik overspoeld door alles waardoor ik op mijn tenen loop om nog te kunnen functioneren. Overprikkeling dus: prikkels die teveel zijn. Er zijn verschillende prikkels; zintuiglijke, cognitieve en emotionele.  Bij de zintuiglijke prikkels gaat het om de dingen die je kunt zien, horen, ruiken, proeven en voelen. Cognitieve prikkels zijn prikkels die te maken hebben met je eigen gedachten, je informatieverwerking, hoeveelheid wat er je gezegd of gevraagd wordt of bij multitasken. Bij emotionele prikkels worden de emoties niet meer goed gereguleerd waardoor je overspoeld raakt.

Ook al doe je je best, overprikkeling valt niet altijd te voorkomen. Bij diverse groepen komt het vaker voor dan normaal, denk dan aan mensen met NAH, AD(H)D  of autisme. Als je zoveel last hebt van je gevoeligheid en de prikkels dat het je functioneren beperkt, als het erger is dan voorheen en je loopt vast op meerdere levensgebieden dan kan het zijn dat er sprake is van een burn-out of depressie.

Ik herken oveprikkeling inmiddels als een alarmsignaal. Als ik dagen achtereen sneller huil, nog vermoeider ben dan normaal, meer hoofdpijn heb dan normaal en snauwend, zwetend en boos thuis kom dan weet ik dat ik moet oppassen en mezelf in de gaten moet houden. Ik herken het ook aan dat mijn concentratie achteruit gaat. Ook al maak ik een boodschappenlijstje: groot kans dat ik niet met alles thuis kom. Ik neem het niet meer op en raak lichtelijk in paniek bij het besef daarvan. Ik vergeet op zo’n moment ook afspraken of activiteiten die ik normaliter nooit zou vergeten en nota bene gewoon in mijn agenda staan. Het hoofd is dan voller dan vol.

Bij overprikkeling geldt zoals met veel symptomen: er is een grijs gebied tussen wat normaal is en wat ‘ziek’. Het maakt veel uit in hoeverre iemand een symptoom als beperking ervaart. Als een klacht of symptoom je dagelijkse leven beperkt dan zie ik het niet meer als normaal: dan moet er actie ondernomen worden.

Als je te veel en te lang overprikkeld raakt, raakt je systeem overbelast. Als je systeem overbelast is ben je gevoeliger voor stress, en als je gevoeliger bent voor stress raak je ook sneller overprikkeld, en zo kom je in een vicieuze cirkel. Het is dan erg moeilijk om nog tot rust te komen. Een avondje vroeg naar bed of een weekend rustig aan doen helpt dan niet meer genoeg om bij te tanken.

Van overprikkeling kun je erg somber worden, en bij somberheid ben je (althans, ik), gevoeliger voor prikkels. Voor mij gaan deze twee samen. Zoals ik net al zei is overprikkeling voor mij een alarmsignaal. Het kan een voorteken zijn van een beginnende depressie. Als je vaker depressies hebt gehad ga je steeds beter signalen herkennen, iedereen heeft zo zijn of haar eigen signalen. Soms herken je die in een vroeg stadium en kun je nog je best doen om in te grijpen. Ik herken bij mezelf momenteel meerdere signalen en hoop door extra goed op mijn grenzen te letten, een paar stappen terug te doen en extra goed voor mezelf te zorgen dat ik er op tijd bij ben. Somberheid is bij mij nooit weg, maar echte depressie is al een paar maanden geleden en dat verleng ik graag nog met een lange tijd.

Terug naar overprikkeling. Het belangrijkste is als je merkt dat je overprikkeld bent of raakt, is dat de reden van overprikkeling moet worden weggenomen. Het is dus zaak dat je de oorzaak achterhaalt, zodat je weet in welke situaties je rustiger aan moet doen.  Daarnaast is het handig om lichamelijke situaties te (her)kennen, zodat je tijdig kunt handelen zodra je voelt dat het mis dreigt te gaan. Makkelijker gezegd dan gedaan, als ik naar mezelf kijk weet ik inmiddels de oorzaken, maar dat tijdig handelen is nog een dingetje. (heeft weer met acceptatie te maken).

Een paar dingen die kunnen helpen tegen overprikkeling:

  • Ten eerste: uit de situatie gaan en een rustige, veilige plek opzoeken
  • Ontspanningsoefeningen, ademhalingsoefeningen
  • Warme douche of bad nemen
  • Kopje warme melk of thee drinken
  • Je aandacht richten op een positieve activiteit (zo kwam bij mij dit blog)
  • Afleiding zoeken
  • Rustgevende muziek
  • Wierook
  • Wandeling door het bos / over de hei / het strand: natuur in
  • Time out, even een uurtje in bed gaan liggen
  • Tot slot: letten op eigen grenzen!

Aan anderen is het best lastig uit te leggen wat voor jou overprikkeling is en hoe dat voelt. En vooral: waar je dan behoefte aan hebt. Ik heb zelf meestal behoefte om eventjes uit te razen, mopperend mijn verhaal te doen en daarna even een moment voor mezelf te hebben. Ik ben grote vrienden met de douche en de waterkoker voor kopjes thee. Als je voor jezelf je behoeftes duidelijk hebt kun je dit ook beter communiceren met je omgeving en krijg je beter wat je nodig hebt!